Asset Publisher
Dąbrowy
Charakterystyka „naturalnych” zbiorowisk leśnych w nadleśnictwie nie może być pełna bez wspomnienia tzw. kwaśnych dąbrów stanowiących ok. 10 % drzewostanów.
Te mało znane lasy porastają najsłabsze gleby w regionie i wykazują duże pokrewieństwo florystyczne do lasów iglastych (borów). Świadczy o tym zwłaszcza runo, w którym często dominującą rolę odgrywa typowo borowy gatunek – borówka czernica. Sam drzewostan tworzą jednak głównie dęby (w typowej postaci dąb bezszypułkowy), którym towarzyszyć mogą sosny, buki, brzozy i kilka innych gatunków. Dąbrowy występowały niegdyś bardzo powszechnie w całej zachodniej Polsce, niestety miejsce tych pięknych lasów zajmują dziś monokultury sosnowe i świerkowe. Zwarte lasy iglaste na terenie nadleśnictwa mają prawie wyłącznie charakter antropogeniczny, a więc powstały z inicjatywy człowieka. Nie oznacza to ich braku zdolności do naturalnego odnawiania się, są jednak eliminowane przez naturę, często w sposób dramatyczny. Ponieważ jednak gatunki iglaste bardzo dobrze radzą sobie na wielu stanowiskach, bezwzględna eliminacja borowego składnika naszych lasów nie jest wskazana z gospodarczego punktu widzenia. Tak będzie w przypadku sosny występującej w kwaśnych dąbrowach i ubogich grądach, świerka w wyższych partiach regla dolnego czy też modrzewia na wielu różnych siedliskach. Jodła, jak już wspomniano, jest jak najbardziej naturalnym składnikiem grądów i żyznych buczyn. Jest zarazem tym drzewem szpilkowym, którego rola jest ciągle zbyt mała.
Asset Publisher
Asset Publisher
Lasy grądowe
Lasy grądowe
Regulacje rzek często prowadzą do zakłócenia zalewów a przez to do przekształcenia łęgu w inny typ lasu liściastego – las grądowy.
Grąd to najbardziej charakterystyczne zbiorowisko dla całego opisywanego obszaru. Botanicy rozpoznają je po licznym występowaniu trzech gatunków roślin: graba, lipy (powinny mieć formę drzewiastą) oraz zakwitającej wiosną gwiazdnicy wielkokwiatowej. Ze względu na duże zróżnicowanie i szerokie spektrum siedliskowe w lasach tych możemy spotkać ogromną większość rodzimych gatunków drzew liściastych a spośród iglastych głownie jodłę, świerka i rzadko sosnę (w postaci najuboższej). Większy udział tych drzew (poza jodłą) jak i występowanie modrzewia to zwykle efekt ingerencji człowieka. Najbardziej rozpowszechniony typowy grąd to las wielopiętrowy. Górne piętro buduje dąb szypułkowy, któremu towarzyszy lipa i czasem jodła. Drugie, ale za to najważniejsze dla tego typu lasu piętro tworzą graby razem z różnymi gatunkami klonów, wiązów i drzew owocowych. Ponieważ grądy porastają zwykle gleby optymalne dla rolnictwa to one właśnie najbardziej ucierpiały od wyrębów. W nadleśnictwie zachowało się stosunkowo dużo (blisko 3000 ha) drzewostanów o charakterze grądowym, co z ponad 20-procentowym udziałem w ogólnej powierzchni daje im niekwestionowane pierwsze miejsce wśród zbiorowisk przyrodniczo cennych. Ważną cechą tych lasów jest zdolność do zachowania swoich naturalnych cech na małej powierzchni. Nawet niewielkie śródpolne kompleksy leśne mogą skrywać dobrze rozwinięte zbiorowiska grądowe.